کود گوگرد

کود گوگرد یکی از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین نهاده‌های کشاورزی در ایران است؛ هم به‌عنوان عنصر غذایی، هم اصلاح‌کننده خاک‌های آهکی و هم در شکل پودرهای ریز، در برنامه‌های محافظتی مثل گوگردپاشی. گوگرد در بازار به شکل‌های مختلفی عرضه می‌شود: گرانوله و بنتونیتی، پودری با مش‌های مختلف، فله و کلوخه، و گوگرد مایع.

انتخاب شکل درست گوگرد به هدف بستگی دارد. کشاورزی که برای اصلاح خاک، گوگرد پودری ریز را روی سطح خاک خشک می‌پاشد و آبیاری نمی‌کند، یا کسی که برای گوگردپاشی درختان از گوگرد درشت خاکی استفاده می‌کند، نتیجه‌ای نمی‌گیرد. این صفحه انواع گوگرد و کاربرد هرکدام را کنار هم گذاشته است.

کود گوگرد چیست و چه انواعی دارد؟

• گوگرد گرانوله و بنتونیتی: برای پخش خاکی و چالکود؛ به‌تدریج در خاک باز می‌شود و به سولفات تبدیل می‌شود.
• گوگرد پودری مش ریز (مثلاً ۴۰۰): ذرات بسیار ریز؛ اکسید شدن سریع‌تر در خاک و کاربرد در گوگردپاشی و فرمول‌های محافظتی طبق برچسب.
• گوگرد پودری مش ۸۰: برای مصرف خاکی و مخلوط با کود دامی در چالکود.
• گوگرد فله و کلوخه: اقتصادی برای اصلاح خاک در سطح وسیع، اما کندتر.
• گوگرد مایع و گوگرد-پتاسیم: جذب سریع‌تر و مصرف در کودآبیاری.

نقش گوگرد در گیاه و خاک

• طبق دانشگاه مینه‌سوتا، گوگرد نقش مهمی در ساخت پروتئین‌ها دارد؛ و گوگرد عنصری باید توسط باکتری‌های خاک به سولفات تبدیل شود تا قابل جذب باشد، فرایندی که به دما وابسته است.
• ساخت کلروفیل و برخی آنزیم‌ها
• در پیاز، سیر، کلزا و کلم‌ها، ساخت ترکیبات معطر و روغن
• در خاک آهکی، اسیدی کردن موضعی و آزادسازی آهن، روی، منگنز و فسفر
• در خاک سدیمی آهکی، کمک به آزادسازی کلسیم برای جایگزینی سدیم

علائم نیاز به گوگرد

• زردی یکنواخت برگ‌های جوان‌تر (شبیه کمبود ازت اما روی برگ‌های جوان)
• کلروز آهن و روی در خاک آهکی که با کلات هم کامل رفع نمی‌شود
• pH بالای خاک و آهک زیاد
• عملکرد پایین در محصولات گوگرددوست مثل کلزا و پیاز

گوگرد در برنامه‌های محافظتی

گوگرد پودری ریز و گوگردهای قابل‌تعلیق، سال‌هاست در برنامه‌های محافظتی مثل پیشگیری از سفیدک پودری استفاده می‌شوند. برنامه مدیریت آفات دانشگاه کالیفرنیا یادآوری می‌کند که گوگرد فقط وقتی مؤثر است که قبل از ظهور بیماری مصرف شود، نباید در دمای نزدیک به ۳۲ درجه سانتی‌گراد یا بالاتر به کار رود و روغن‌های باغبانی نباید تا دو هفته قبل یا بعد از گوگرد مصرف شوند. مصرف هر فرآورده گوگردی برای این هدف فقط طبق برچسب ثبت‌شده آن مجاز است.

مزایای کود گوگرد

• اصلاح بلندمدت شرایط ناحیه ریشه در خاک آهکی
• افزایش جذب ریزمغذی‌ها و فسفر
• تأمین گوگرد مورد نیاز گیاه
• قیمت مناسب نسبت به اثر

کودهای گوگرد موجود

• گرانوله و بنتونیتی: گوگرد ۷۵٪ + بنتونیت ۲۵٪ (صدفی)، همان فرمول (لمینت)، گوگرد معدنی گرانول (صدفی) و گوگرد معدنی گرانول (لمینت)
• پودری: گوگرد معدنی پودری مش ۴۰۰، گوگرد معدنی پودری مش ۸۰ و گوگرد فله پودری مش ۸۰
• فله و کلوخه: گوگرد فله کلوخه
• مایع و ترکیبی: گوگرد مایع پرسا اسپانیا و گوگرد + پتاسیم نوبل

جدول انتخاب نوع گوگرد

روش و زمان مصرف

• مصرف خاکی: پاییز و زمستان، مخلوط با خاک و ماده آلی؛ رطوبت خاک برای اکسید شدن لازم است.
• اندازه ذرات: هرچه ریزتر، اکسید شدن سریع‌تر؛ گرانوله‌های بنتونیتی در خاک مرطوب خرد می‌شوند.
• کودآبیاری: گوگرد مایع و ترکیبات گوگرد-پتاسیم در طول فصل.
• ایمنی: گرد گوگرد قابل اشتعال است؛ دور از شعله و جرقه نگه دارید و هنگام کار با پودر از ماسک و عینک استفاده کنید.

برای برنامه باغ، برنامه کوددهی پسته را ببینید.

تفاوت گوگرد با سایر کودها

• در برابر کودهای سولفاته: سولفات‌ها سریع جذب می‌شوند اما اثر اسیدی‌کنندگی ندارند؛ گوگرد عنصری آرام اما ماندگار عمل می‌کند.
• در برابر اسیدهای آبیاری: اسیدها اثر فوری و موقت در آب دارند؛ گوگرد اثر طولانی در خاک.
• در برابر کلات‌های رفع زردی: کلات اثر سریع دارد؛ گوگرد مشکل را در ریشه و خاک به‌تدریج اصلاح می‌کند.

سازگاری با محصولات مختلف

• باغ: پسته، انار، سیب، هلو، انگور و مرکبات در خاک آهکی
• زراعی: کلزا، گندم، ذرت و یونجه
• صیفی و پیازی: پیاز، سیر، سیب‌زمینی و گوجه

نکات مهم قبل از خرید

• هدف را مشخص کنید: اصلاح خاک، تغذیه سریع یا برنامه محافظتی؟
• درصد خلوص گوگرد و اندازه ذرات (مش) را بررسی کنید.
• در خاک‌های کم‌آهک، گوگرد را با احتیاط و بر اساس آزمون خاک مصرف کنید.
• برای مصارف محافظتی فقط فرآورده‌های ثبت‌شده و طبق برچسب.

سوالات متداول

گوگرد گرانوله بهتر است یا پودری؟

برای پخش و چالکود، گرانوله بنتونیتی راحت‌تر و بدون گرد و غبار است؛ پودری ریز سریع‌تر اکسید می‌شود. هر دو در خاک مرطوب و همراه ماده آلی بهترین اثر را دارند.

گوگرد را چه زمانی به خاک بدهیم؟

پاییز و زمستان، همراه چالکود یا قبل از کاشت، تا تا بهار فرصت تبدیل شدن به سولفات را داشته باشد.

آیا گوگرد برای سفیدک پودری مفید است؟

فرآورده‌های گوگردی ثبت‌شده برای این هدف، به‌صورت پیشگیرانه و طبق برچسب کاربرد دارند؛ در دمای بالا نباید مصرف شوند و با روغن‌ها فاصله زمانی لازم است.

مش گوگرد یعنی چه؟

شاخص ریزی ذرات؛ عدد مش بالاتر یعنی ذرات ریزتر، سطح تماس بیشتر و اکسید شدن سریع‌تر در خاک.

جمع‌بندی

گوگرد در خاک‌های آهکی ایران هم تغذیه است و هم اصلاح خاک. شکل آن را بر اساس هدف انتخاب کنید: گرانوله و پودری مش ۸۰ برای خاک، مایع برای کودآبیاری و فرآورده‌های ثبت‌شده برای برنامه‌های محافظتی. برای مشاوره، از طریق تماس با ما با کارشناسان رویش‌یار در ارتباط باشید.